Het nieuw ontwikkelde keuzevak Fietstechniek stimuleert vmbo-leerlingen van Het Westeraam in Elst om te ontdekken wat techniek te bieden heeft en of het iets voor ze is om verder mee te gaan. Als docent Techniek en netwerkcoördinator van Lokaal2 heeft Deflin Keuben het keuzevak zo opgezet dat scholieren vanuit school de stap naar de praktijk op de werkvloer zetten. Voor Fietstechniek werkt hij samen met Walter Kolkman van Walt Bikes. ‘Door de samenwerking met ondernemers gaat Lokaal2 echt werken.’

Veel te ingewikkeld, oordeelde ondernemer en fietsenmaker Walter Kolkman over de opzet voor het nieuwe keuzevak Fietstechniek, die docent Techniek Deflin Keuben had gemaakt. ‘De opdrachten waren veel te ambitieus’, zegt Kolkman met een lach. ‘Scholieren moeten geïnteresseerd raken in techniek en niet afgeschrikt worden door opdrachten die te moeilijk zijn.’ Keuben knikt bevestigend, maar is vanuit school gebonden aan het examenprogramma dat aan bepaalde eisen moet voldoen. ‘Dus zijn we op zoek gegaan naar een vorm, die het voor iedereen werkbaar maakt.’

Vakman in hart en nieren

Uit de praktijk weet fietsenmaker Kolkman dat jongeren vaak weinig tot geen technische kennis hebben. Denk aan materiaalkennis of het werken met gereedschappen. ‘Ze weten vaak het verschil niet tussen een kruiskop of een platte schroevendraaier.’ Docent Keuben lacht en zegt: ‘Walter is een vakman in hart en nieren en wil jongeren graag laten ervaren hoe leuk en interessant techniek is.’ De twee hebben het plan van Keuben nog eens doorgenomen en aangepast, waardoor het aansluit bij de praktijk van de werkvloer in het bedrijf en bij de eisen van het Plan van Toetsing en Afsluiting (PTA) van de school.

Profiel Economie en ondernemen

Quinten (15) meldde zich bij Keuben als één van de vmbo-studenten die graag iets met fietstechniek wilden doen. Hij volgt het derde jaar van de vmbo-kaderopleiding en heeft het profiel Economie en ondernemen gekozen. ‘Het Westeraam biedt geen technische uitstroomprofielen aan’, verklaart Keuben. ‘Leerlingen, die aangeven meer van techniek te willen weten, willen we toch die mogelijkheid bieden. Dat kan via een keuzevak, zoals Fietstechniek.’ 

Techniek ontdekken

Van jongs af aan heeft Quinten niets met boeken en lezen, meldt hij via email. ‘Na mijn eerste stage merkte ik dat ik door dingen te doen minder in mijn hoofd zit. En dat ik dingen met mijn handen ook veel beter kan. Dan onthoud ik een opdracht veel beter dan uit een boek.’ Keuben beaamt: ‘Quinten is een doener. Hij wil graag iets praktisch doen. Het volgen van een vak op de echte werkvloer past precies bij hem. Zo kan hij toch de mogelijkheden van techniek ontdekken.’

Fatbike repareren

Bij Walt Bikes kon Quinten meteen aan de slag. Hij begon met het poetsen van een fiets, het leren van de functies van verschillende gereedschappen en het in elkaar zetten van fietsonderdelen, die in een doos worden geleverd. ‘Quinten heeft ook een fatbike, die gerepareerd moest worden’, zegt Kolkman. ‘We hebben de fatbike samen een servicebeurt gegeven. Dan merken ze dat de remmen het ineens veel beter doen en kunnen ze thuis trots vertellen wat ze hebben gedaan.’

Kolkman benadrukt dat het repareren van fietsen ook belangrijk is. ‘Een fiets opknappen, van iets ouds iets moois maken, dat is heel fijn om te doen. Dat merken scholieren hier in de werkplaats.’

Positieve blik

Quinten kijkt met positieve blik terug op zijn stage bij Walt Bikes en heeft andere leerlingen enthousiast verteld over het keuzevak Fietstechniek. Hij meldt ook dat hij veel heeft geleerd van technische zaken, bijvoorbeeld banden plakken, tot sociale dingen, zoals met klanten omgaan. ‘Walter en het personeel zijn heel aardig. Ze wilden me altijd helpen en namen de tijd om dingen uit te leggen. We hebben de tandwielen van mijn fatbike gemaakt, maar ook opruimen en schoonmaken hoorden erbij.’

Levensecht leren

De samenwerking tussen docent Techniek Deflin Keuben en ondernemer en fietsenmaker Walter Kolkman is beiden goed bevallen. Het traject is ontstaan vanuit de visie van Lokaal2: samen relevante leeractiviteiten ontwikkelen vanuit alles wat mogelijk is in de regio. ‘We willen leerlingen niet alleen theoretische kennis meegeven, maar ze laten leren aan de hand van authentieke leertaken in een realistische context, we noemen dat 'levensecht leren', legt Keuben uit. Als netwerkcoördinator ziet hij zichzelf als bruggenbouwer tussen de school en de ondernemerspraktijk. Bovendien kan hij via het netwerk van Lokaal2.nu ook andere scholen helpen met het opzetten van het keuzevak Fietstechniek en het contact leggen met ondernemers in de regio.

Waardevol leertraject

De docent en de ondernemer willen graag verder werken aan het keuzevak Fietstechniek. ‘Het beginniveau zou wat hoger kunnen als er op school al iets wordt gedaan aan materiaalleer en gereedschappenkennis’, zegt Kolkman. Keuben knikt: ‘Daar gaan we mee aan de slag.’ Hij ziet de samenwerking met Kolkman als een ontzettend waardevol leertraject: ‘De leerling ontwikkelt een professionele houding en krijgt zicht op een loopbaan, terwijl de ondernemer vroegtijdig in contact komt met een talent uit de regio.’

Tekst: Francien van Zetten