Hoe gebruik je VR, virtual reality, om je lessen bij het groene vmbo Aeres in Velp aantrekkelijker te maken voor scholieren? Met die vraag is Rik van den Broek, gastdocent Beeld & Geluid aan de slag gegaan, omdat hij merkte dat leerlingen VR snel oppikken en het boeiend vinden. Voor docenten ligt dat anders. Als ambassadeur Gebruik Nieuwe Technologie helpt Rik van den Broek hen een handje. ‘Het mysterieuze moet ervanaf.’

Tekenen vormt de basis van creatief denken, betoogt Rik van den Broek (42). ‘Met tekenen kun je een idee vormgeven in een schets of een meer uitgewerkte tekening. Of je nu tekent op papier of in VR: je bent creatief bezig.’ Met de VR-bril op kunnen leerlingen zich beter concentreren, merkt de gastdocent Beeld & Geluid bij het vmbo Aeres. Aeres is een ‘groene’ opleiding gericht op de omgang met dieren en werken met planten in Velp.

Technologie in groenonderwijs

Leerlingen in de eerste twee klassen van het vmbo hebben vaak geen flauw idee wat ze willen worden. ‘In het groenonderwijs is technologie vaak onderbelicht, terwijl er steeds meer raakvlakken met het bedrijfsleven zijn. Denk aan toepassingen zoals 3D-tekenen en virtual reality’, zegt Rik van den Broek. ‘Het is dus belangrijk dat leerlingen op school meekrijgen wat er in de virtuele wereld mogelijk is.’

VR snel oppikken

Daar komt bij dat scholieren VR snel oppikken en het boeiend vinden. ‘Veel leerlingen zijn visueel ingesteld en hun spanningsboog is kort. In het voortgezet onderwijs zijn er zoveel afleidingen, dat ze er niet aan toe komen om te tekenen’, legt Rik van den Broek uit. Hij ziet dat scholieren met de VR-bril op zich beter kunnen concentreren en zelfstandig aan de slag gaan met een opdracht. ‘Ze weten pas of ze iets leuk vinden als ze het doen. Als ze bezig zijn met 3D-modelleren of foto’s of video’s bewerken zien ze dat ze dit kunnen en valt het kwartje.’

Animatiestudio

Als zelfstandig ondernemer met een animatiestudio werkt Rik van den Broek voor bedrijven en overheden. Hij maakte onder meer een animatiefilm voor waterschap Aa en Maas over het eerste elektrisch aangedreven gemaal Van Sasse in Grave. ‘Daarmee vertel je de historie van het gemaal en zijn ontwerper Van Sasse op een moderne manier.’ Andere opdrachten waaraan Rik van den Broek werkte, zijn een animatiefilmpje over afval scheiden voor Natuur & Milieu en een reclamefilmpje over industriële deuren voor keukenfabrikant Bruynzeel. Daarnaast werkt hij aan andere projecten, waarbij animatiefiguren soms ‘echt worden’ door ze 3D te printen.

Ondernemen en onderwijs

Rik van den Broek combineert het ondernemen graag met zijn werk in het onderwijs. Hij richtte zijn animatiestudio op in 2010 en werkt sinds 2011 ook als gastdocent. ‘Ik kom uit een onderwijsgezin. Mijn vader was docent tekenen, handvaardigheid en techniek en mijn moeder was ook tekenlerares en schilderde’, klinkt het met een lach. ‘Bovendien: als zelfstandige zit je vaak alleen te werken, terwijl ik ook graag onder de mensen kom. Daarnaast vind ik het leuk om met jongeren om te gaan en ze te laten zien wat er mogelijk is met technologie.’

Scholieren hebben vaak geen idee wat er allemaal voor beroepen zijn, waarbij virtuele technologie een rol speelt. ‘Denk aan de specialisten, die bijvoorbeeld meewerken aan het maken van een animatie. Dat gaat van modelleren, belichting en achtergronden maken tot het verzorgen van special effects’, vertelt Rik van den Broek. ‘Laatst kwam ik een oud-leerling tegen, die me vertelde dat hij video-editor is geworden. Daar doe je het voor.’

Collega-docenten helpen

Met steun van Lokaal 2 via de gelden van STO heeft Aeres VR-headsets aangeschaft en heeft Rik van den Broek als lid van het Ontwikkelteam XR en ambassadeur “Gebruik Nieuwe Technologie op School” extra uren om zijn collega’s te ondersteunen. ‘Als je deze apparatuur aanschaft, moet het niet ergens staan te verstoffen’. Hij heeft er alle begrip voor dat collega’s met een volle baan in het onderwijs veel werk op hun bord hebben en niet staan te trappelen om elke nieuwe ontwikkeling te omarmen. Vandaar dat Rik ze graag een handje helpt. ‘Lokaal2 helpt echt om innovaties op school aan te wakkeren. De meeste collega’s hebben nog nooit met VR gewerkt. Voor hen is het onbekend terrein. Dat mysterieuze moet ervanaf.’ 

Lesprogramma biologie

Samen met een docent Biologie werkt Rik van den Broek aan een lesprogramma, waarbij lesstof via VR op een leuke manier aan leerlingen wordt gepresenteerd. ‘Bijvoorbeeld door te laten zien hoe een hoofd er van binnen uitziet. Dat kan met tekeningen in een boek, maar dat vinden leerlingen saai. VR biedt allerlei mogelijkheden om een reis door het brein te maken.’  Met de docent Mens en Maatschappij is de app over het leven van Anne Frank in een les verwerkt. ‘Docenten zetten vaak een filmpje op, maar dit is een hele mooie app in 3D, waarbij je als het ware in het Achterhuis bent. Dat spreekt leerlingen veel meer aan.’

Profijt van hebben

Door zelf met technologie bezig te zijn en nieuwe lesprogramma’s of onderdelen van lessen te maken, krijgen docenten meer inzicht in hoe VR en andere vormen van virtuele technologie werken. Van de nieuwe lesprogramma’s hebben zij en hun leerlingen ook de komende jaren profijt, benadrukt Rik van den Broek.

Zelf heeft hij een lesprogramma ontwikkeld, waarbij leerlingen aan de slag gaan met het ontwerpen en tekenen van een stuk jungle. Die verschillende stukken jungle worden later aan elkaar geplakt, waardoor er één grote jungle ontstaat. De scholieren zien wat anderen hebben gemaakt en reageren daarop. ‘Als je een leuke opdracht bedenkt en leerlingen de hele les geboeid houdt, dan gaat het leren bijna vanzelf.’

tekst: Francien van Zetten