Technieclub: basisschoolleerlingen leren al doende procesmatig werken

Met lesprogramma de Technieclub maakt vmbo Het Rhedens in Dieren de connectie met het primair onderwijs in de regio. Basisschoolleerlingen maken kennis met de 7 Werelden van Techniek en bedenken al doende oplossingen voor technische vraagstukken. Rian van den Broek is als docent Science nauw betrokken bij het ontwikkelen van het lesprogramma. ‘We wakkeren de verwondering bij kinderen aan en leren ze procesmatig te werken.’

Rian van den Broek (44) begon 21 jaar geleden als docent Beeldende Kunst en Vormgeving op Het Rhedens in Dieren. Via de opleiding Techniek in de Basisvorming’ ontwikkelde ze zich tot docent Science op Het Rhedens. ‘Onze school was altijd al op techniek gericht. In onze regio zijn veel maakbedrijven gevestigd. Denk alleen maar aan de Gazelle Fietsfabriek’, vertelt Rian van den Broek. ‘Op veel scholen gaat het bij science vooral om natuurkunde, scheikunde en biologie, maar wij zijn heel dicht bij techniek gebleven.’ Op Het Rhedens wordt in de eerste jaren de basis gelegd voor de vmbo-opleiding PIE (Produceren, Installeren en Energie), maar ook voor de vakken natuurkunde en scheikunde in de bovenbouw van havo en vwo.

Upgrade lesprogramma

Het lesprogramma Natuur & Techniek had op een gegeven moment wel een upgrade nodig, dat is het vak Science geworden. Rian van den Broek legde haar ideeën voor de verbetering van het lesprogramma aan de directie en kreeg groen licht. Het Rhedens telt zo’n tweehonderd leerlingen in de eerste twee klassen. In de eerste klas krijgen ze twee uur Science per week en in de tweede klas drie uur per week. Rian van den Broek: ‘Daarbij staat het onderzoeksproces en het ontwerpproces centraal. De scholieren leren in een zes-stappen-plan hoe je het beste onderzoek doet of het beste product maakt.’

Interesse voor technisch beroep

Sterk Techniekonderwijs (STO) regio Arnhem en De Liemers kwam in 2021 met de vraag of Het Rhedens kans zag de interesse voor een technisch beroep aan te stimuleren bij leerlingen in het basisonderwijs en het voortgezet onderwijs. Het liefst in samenwerking met bedrijven. Zo ontstond het Ontwikkelteam PO-VO Rheden waar Rian van den Broek deel van uitmaakt. ‘Onze school heeft deze ontwikkeling geïnitieerd. We zijn contact gaan zoeken met basisscholen en we hebben met het ontwikkelteam en via onze Technieclub lessen gemaakt met de thema’s van de 7 Werelden van Techniek’, verklaart de docent Science. ‘Daarbij werken leerlingen aan een eigen opdracht. Sommige basisschooldirecties vroegen zich af waarom we het zo aanpakten. Door het ontwerpproces in te zetten, leren scholieren zelf problemen op te lossen. Dat is voor elke leerling goed.’

Link met bedrijfsleven

Via het netwerk van STO krijgt het PO-VO-team tips om met collega’s van andere scholen te praten of om contact te leggen met een bedrijf. ‘We krijgen subsidie van STO voor materialen en bemensing en we zoeken contact met enkele bedrijven. Die kunnen eventueel materialen leveren’, meldt Rian van den Broek. ‘De contacten met bedrijven moeten nog groeien. We zouden bijvoorbeeld ook graag een keer op bedrijfsbezoek gaan. Het verstevigen van contacten met het bedrijfsleven leidt tot een win-win-situatie: leerlingen leren hoe bedrijven werken en bedrijven kunnen de interesse voor een technische opleiding bij kinderen aanwakkeren.’

Techmodules

De eerste techmodule, die werd geschreven, gaat over Energie, Water en Veiligheid. Daarnaast is er een techmodule met als thema’s Wonen, Werken en Verkeer en een techmodule over Producten en Wereldhandel bij gekomen. Elke module bestaat uit vijf lessen, die deels op de basisschool en deels op Het Rhedens worden gegeven.

‘In de eerste les maken de kinderen kennis met een nieuwe techniek. Bij Energie, Water en Veiligheid is dat elektriciteit en leren ze hoe een stroomkring werkt’, vertelt Rian van den Broek. De tweede les bestaat uit de opdracht om beveiliging voor een doosje met Pokémonkaarten te bedenken en te maken. ‘Ze maken een doosje met een zoemer erin, die afgaat als een dief het doosje opent. Op die manier dagen we de kinderen echt uit om om een hoekje te denken.’

Technieclub Trofee

De derde les bestaat uit een ‘maakles’ op Het Rhedens. Basisschoolleerlingen maken zo alvast kennis met deze nieuwe omgeving, maar kunnen ook in het technieklokaal aan de slag. De vierde les is weer op de basisschool en bestaat uit het bedenken en maken van een presentatie. Bijvoorbeeld een power-point of een verkoopaffiche van hun oplossing of product. De vijfde les is weer op Het Rhedens waar alle leerlingen hun presentaties aan elkaar laten zien. Rian van den Broek: ‘De beste oplossing van een probleem wint de Technieclub Trofee, zo zit er ook een competitief element in.’

Aan de slag met filmtechniek

Bij de techmodule Producten en Wereldhandel leren de scholieren hoe filmtechniek werkt. Ze maken met behulp van stop-motion zelf een reclamefilmpje met muziek over een zelfbedacht product. ‘Dat leidt tot bijzondere ideeën op het storyboard, absurde producten en hilarische filmpjes’, vertelt Rian van den Broek met een lach. ‘Tegelijk leren ze onder meer een filmpje editen. Via het ontwerpproces leren de kinderen dat een product meestal niet in één keer werkt, wat niet erg is, want je kunt iets altijd bijschaven en verbeteren.’

Verwondering en nieuwsgierigheid

‘Een absurd product verkopen, vinden de leerlingen geweldig. Het is techniek met een lach’, constateert Rian van den Broek. ‘Het is geweldig om ook met leerlingen uit groep 8 te werken, om hun verwondering en nieuwsgierigheid aan te wakkeren en te zien dat hun breinen aan het werk gaan. Dat gebeurt door te doen en te ervaren, zo onthouden scholieren principes beter.’

tekst: Francien van Zetten